Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, kene popülasyonunun artış gösterdiği ortamlar hakkında açıklamalarda bulundu. Çetin, kenelerin özellikle nemli, serin ve gölgeli alanları tercih ettiğini ifade etti. Kenelerin yumurtadan çıkabilmesi için hava sıcaklığının en az 14-15 derecenin üzerine çıkması gerektiğini belirten Prof. Dr. Çetin, aşırı sıcak havaların ise keneler için risk oluşturduğunu belirterek, “Keneler çok sıcak ortamları sevmez. Aşırı sıcak havalarda kuruma riskiyle karşı karşıya kaldıkları için daha çok gölgelerde, yüksek otların ve bitkilerin altında saklanırlar. Bu nedenle insan ve hayvanlara bulaşma riski bu alanlarda daha yüksektir” dedi. Dişi kenelerin üreme kapasitesine de dikkat çeken Çetin, “Bir dişi kene 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabiliyor. Eğer doğal düşmanları olan karıncalar ve kuşlar bu yumurtalara ulaşamazsa, tek bir keneden binlerce yeni kene ortaya çıkabilir. Bu nedenle bir ortamda birkaç kene görülmesi bile o bölgede ciddi bir kene yoğunluğuna işaret eder” diye konuştu.
“Çok fazla sıcak ortamlarda keneleri görmeyiz”
Kenelerin gölgelerde ve yüksek bitkilerin altında saklandıklarını söyleyen Prof. Dr. Çetin, “Kenenin yumurtadan çıkmış ilk hali ve sıcaklık etkeni önemli. Bununla ilgili önemli bir sıkıntı da kendileri açısından keneler kuruduğu için çok sıcak ortamda da bulunması onlar için hayati bir tehlikedir. Keneler daha fazla gölgelerde ve yüksek bitkilerin altında saklandıklarından oradan hayvana, insana bulaşma riski daha fazla. Sıcak ortamda kuruma risklerinden dolayı çok fazla ortaya çıkmazlar. Yumurtadan çıkmaları için en az hava sıcaklığının 15 derecenin üstüne çıkması gerekiyor, bu da kenelerin hava sirkülasyon açısından önemli. Genelde Kelkit Vadisi civarında en çok vakaları görüyoruz. Buralar Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüsünü taşıyan keneler için ideal üreme ortamlarıdır. O nem ve sıcaklık ortamı o bölgelerde kendileri için daha uygun olduğu için kene popülasyonunu daha yüksek görebiliyoruz. Çok fazla sıcak ortamlarda keneleri görmeyiz. Dünyada çok sıcak ortamlarda kene olmaz ve vakada çok fazla değildir. Sivas gibi bölgelerde kenelerin yayılma, çoğalma imkanları daha fazladır. Serin havalarda herhangi bir bitki altını gölgelendiriyorsa onun altında kene olma riski vardır” dedi.
“Dişi keneler 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabilir”
Çetin, bir ortamda birkaç kene görülüyorsa orada çok ciddi bir kene popülasyonu olabileceğini belirterek dişi kenelerinde 7 ile 10 bin arası yumurta bırakabildiğini anlatarak şunları söyledi: “Kenelerin şöyle bir özelliği vardır. Ortamdaki karbondioksit miktarını algılayıp bir hayvanın ve ya insanın geldiğinin farkına varıyorlar, ikincisi ise insanların veya hayvanların yerde yürümesiyle oluşan titreşimi hisseder ve gelirler. Açık alanda bir etkinlik yapılacağı zaman beyaz ve ya açık renkli örtünün üstüne basıp o alanda titreşim yayarak oraya doğru geldiğini, hatta örtünün içerisine geldiğinin görerek kene popülasyonu yüksek diye daha tedbirli olabilirler. Dişi keneler 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabilir. İdeal şartlarda ki kenelerin düşmanı olan karıncalar onların yuvalarını bulursa yumurtalarını götürür ve yerler. Kuşlarda hem yumurtalar hem de keneler için doğal düşmanlardır. Bu tarz durumlar olmazsa bir keneden 10 bine yakın yumurta çıkabilir. Bir ortamda birkaç kene görülüyorsa orada çok ciddi bir kene popülasyonu olabilir.”
