Şırnak’ın İdil ilçesinde, yüzyıllardır sessizliğini koruyan tarihi bir yapı doğa fotoğrafçılarının objektifleriyle yeniden gün yüzüne çıktı. Peçenek köyü kırsalında keşfedilen ve Roma dönemine ait olduğu değerlendirilen yaklaşık 2 bin yıllık su sarnıcı, büyüklüğü ve mimarisiyle dikkat çekerken, bölgenin saklı kültürel mirası olarak öne çıkıyor. İdil ilçe merkezine yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta, Peçenek ile Kayalı köyleri arasında bulunan tarihi sarnıç, dron çekimleri sırasında tespit edildi. Yaklaşık 25 metre uzunluğunda, 10 metre genişliğinde ve 6 metre derinliğindeki dev yapı, kireç taşının oyulmasıyla inşa edilmiş yapısıyla geçmiş medeniyetlerin mühendislik anlayışını günümüze taşıyor. Yüzyıllar boyunca yağmur ve eriyen kar sularını depolayan sarnıcın, bölge halkının özellikle yaz aylarında en önemli su kaynaklarından biri olarak kullanıldığı belirtiliyor. Doğal yapısını büyük ölçüde koruyan tarihi sarnıç, yalnızca tarihi değeriyle değil, zaman içerisinde oluşan doğal yaşamıyla da dikkat çekiyor. İçerisinde yıl boyunca su bulunan sarnıç, kendi doğal ekosistemini oluşturmuş durumda. Sarnıçta yaşayan balıklar, tatlı su yengeçleri ve kurbağalar, tarihi yapıyı aynı zamanda birçok canlı türü için doğal bir yaşam alanına dönüştürüyor. Bu yönüyle sarnıç, hem kültürel miras hem de biyolojik çeşitlilik açısından önemli bir değer taşıyor.
Sarnıcın turizme kazandırılması isteniyor
Doğa fotoğrafçısı Hogır Nam, Şırnak’ın tarihi ve doğal değerlerini kayıt altına almak amacıyla yürüttükleri çalışmalar sırasında bu eşsiz yapıya ulaştıklarını söyledi. Nam, “Şırnak’ın birçok noktasında dron ve doğa çekimleri gerçekleştiriyoruz. Bu tarihi sarnıçla karşılaştığımızda büyük heyecan yaşadık. Geçmişte yağmur ve kar sularının depolandığı bu yapı, köylülerin yaşamında hayati bir yere sahipti. Ancak bugün yeterince bilinmiyor. Şırnak yalnızca doğal güzellikleriyle değil, binlerce yıllık tarihiyle de büyük bir turizm potansiyeline sahip. Bozburun, Tepeli, Peçenek ve Yarbaşı gibi birçok bölgede benzer tarihi değerler bulunuyor. Bu sarnıcın restore edilerek turizme kazandırılmasını istiyoruz.” dedi.
Doğa fotoğrafçısı Mecit Çevrim ise tarihi yapının yalnızca bir su deposu olmadığını, geçmiş medeniyetlerin yaşam kültürünü yansıtan önemli bir eser olduğunu ifade etti. Çevrim, “Peçenek ve Kayalı köyleri arasında bulunan bu tarihi sarnıç yaklaşık 25 metre uzunluğunda, 10 metre genişliğinde ve 6 metre derinliğinde. Kireç taşının oyulmasıyla oluşturulan yapı, suyun serin kalmasını ve sızmamasını sağlayacak şekilde tasarlanmış. Roma’dan Osmanlı’ya kadar birçok medeniyetin yaşadığı bu coğrafyada benzer sarnıçlara Bozburun, Karalar, Yarbaşı ve Kayı köylerinde de rastlıyoruz. Bu eserlerin bilimsel olarak incelenmesi, koruma altına alınması ve turizme açılması büyük önem taşıyor. Ayrıca sarnıcın içinde balıklar, yengeçler ve kurbağaların yaşamını sürdürmesi, bu tarihi yapının yüzyıllar içerisinde kendine özgü bir doğal ekosistem oluşturduğunu da gösteriyor” diye konuştu.
Doğa fotoğrafçıları, Mezopotamya’nın kadim yerleşim alanlarından biri olan Şırnak’ın yalnızca doğal güzellikleriyle değil, binlerce yıllık tarihi mirasıyla da öne çıktığını belirterek, Peçenek’teki tarihi sarnıcın korunması ve turizme kazandırılmasıyla bölgenin kültür turizminde önemli bir cazibe merkezi haline gelebileceğini ifade etti. Hem binlerce yıllık tarihi geçmişi hem de bünyesinde barındırdığı canlı yaşamıyla dikkat çeken sarnıç, kültürel miras ile doğal yaşamın iç içe geçtiği nadir yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Yüzyıllardır ayakta kalan tarihi yapı, bugün geçmişin izlerini geleceğe taşımayı beklerken, bölge halkı ve doğa fotoğrafçıları yetkililere restorasyon ve koruma çağrısında bulunuyor.
