Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul Finans Merkezi (İFM) Ziraat Kuleleri Oditoryum’nda gerçekleştirilen ” TürkMedya Sürdürülebilir Tarım Zirvesi”ne katıldı. Zirve kapsamında iklim değişikliğine uyum, sürdürülebilir tarımın geleceği, gıda güvenliği ve tarımda teknolojik dönüşüm gibi konular ele alındı.
“Bu yıl bir üretim rekoru gelebilir”
Zirvede gazetecilerin sorularını yanıtlayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dün söylediği ‘tarihi bir üretim rekoru kırabiliriz’ ifadesine dikkat çekerek, “Hasat başladı, bereketli olsun inşallah. Sayın Cumhurbaşkanımızın dün üzerinde özellikle durduğu birkaç veriyi ben bu arada tekrarlamak istiyorum. Bu yıl herhalde son 66 yılın yağış anlamında en iyi yılını geçirdik. Bu, geçtiğimiz yıla göre yüzde 26’lık bir yağış artışı ifade ediyor. Dolayısıyla barajlarımız da yaklaşık yüzde 81’ler seviyesinde doluluk oranlarına ulaştı. Bu, geçtiğimiz yıldaki o metanetli dönemleri, kurak sezonu hep beraber gözümüzün önüne getirdiğimizde hakikaten çok ülke su ve suya ihtiyaç anlamında ve tarımsal üretim anlamında önemli bir avantajı bize getirmiş durumda. O yüzden biz de tekrar edelim, bu yıl gerçekten bir üretim rekoru gelebilir. İnşallah da öyle olur” dedi.
“23 milyon ton civarında bir ürün alacağımızı düşünüyoruz”
“Bu tahminleri sadece biz yapmıyoruz, aynı zamanda uluslararası kuruluşların da benzer tahminleri var” diyen Bakan Yumaklı, “Buğdayla alakalı, çok stratejik bir ürün ve başat ürün olması hasebiyle bir örnek verelim; geçtiğimiz yıla göre bizim tahminlerimiz yüzde 27’lik bir artış olacak. 23 milyon ton civarında bir ürün alacağımızı düşünüyoruz. Aynı şekilde arpanın da yüzde 50’lik, geçtiğimiz yıla göre bir artışla 9 milyon tonlara geleceğini düşünüyoruz. Bunların her ikisi de, bir tanesi stratejik, her ikisi de stratejik ürün elbette. Birisi genel olarak sektör bizim ihtiyacımız, diğeri de hayvansal üretim için son derece önemli bir girdi. O açıdan önemli. Hasat başladı bütün Türkiye’de, şu anda yüzde 2 seviyelerindeyiz.” ifadelerini kullandı.
Yağışların nasıl ölçüldüğünü de anlatan Yumaklı, “Dekar başına verimle ölçüyoruz. Geçtiğimiz yıl bir dekar başına 276 kilogram verim alıyorduk. Belki dekar dediğimizde çok hani teknik olmayanlar anlamayabilir diye genel halk dilinde dönüm diye söyleyelim onu. Bir dönümden 276 kilogram alınırken biz bu yıl ortalama bunun 400 kilogram ve üzerinde olacağını düşünüyoruz. Bu anlamda da çok önemli bir artış var. Bazı yerler var ki özellikle hububat üretiminde son derece önemli sonuçlar alıyor, işte Çukurova gibi, Trakya gibi. Buralarda da 700 kilogramların üzerine çıkacağını düşünüyoruz. Bunlar çok önemli veriler. Toprak Mahsulleri Ofisi bir regülasyon kurumu. Piyasada hem miktar hem de fiyat hareketlerini hem üretici hem de tüketici lehine ya da sektör lehine ya da aleyhine olacak durumları değerlendirip gerektiği zaman piyasaya müdahil olur. Bu zikzakları önlemek adına da bazı ürünler için alım fiyatı açıklar. Bu alım fiyatlarının yurt dışı fiyatlarıyla karşılaştırılması da söz konusu.” şeklinde konuştu.
“Sektörün tamamı için bir öngörülebilirlik ortaya koymuş olduk”
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıklamış olduğu bu yıl içindeki fiyat yurt dışı fiyatlarının çok üzerinde olduğunun atlını çizen Yumaklı, şunları söyledi:
“Şu anda yaklaşık 250 dolarlar civarında bir ton buğdayın fiyatı yurt dışında. Yaklaşık 11 bin lira civarında geliyor herhalde bugünkü kurlarla bakarsa. İçerideki Toprak Mahsulleri Ofisi’nin fiyatının olmaması piyasanın bu rakamlara doğru gelmesini belki de sağlayacaktı. Toprak Mahsulleri Ofisi ton başına 16 bin 500 lira taban fiyat açıklayarak piyasanın bunun altına düşmesini engellemek adına önemli bir görev üstlenmiş oldu. Bu bir regülasyon faaliyetidir, bu bir referans fiyatıdır. Toprak Mahsulleri Ofisi bu konunun, ticaretini yapan bir kurum değildir. Piyasa regülasyonu yapar, fiyat ve miktar hareketlerindeki anormallikleri standart hale getirir. Bir şey daha yaptık bu sene, bu üretici tarafındaydı, bunu alıp kullanacak olan sektör, sanayici için de Toprak Mahsulleri alıp bu ürünleri netice itibariyle piyasaya verecek, ekim ayındaki fiyatları da açıkladı. Sektörün tamamı için bir öngörülebilirlik ortaya koymuş olduk.”
Vatandaşların, çiftçilerin ve üreticilerin devlete olan güveni, itimadı, beklentileri Toprak Mahsulleri Ofisi’ne bir teveccüh getireceğini aktaran Yumaklı, “Biz de buna göre hazırlıklarımızı yaptık. Şu anda 20 milyon tonu depolayacak şekilde hazırlıklarımız tamam. 600’ün üzerinde alım noktasıyla hazırız. Geçtiğimiz yıllarda yine böyle ürünün çok olduğu bir dönemde Toprak Mahsulleri Ofisi’nin uzmanlarıyla yapmış olduğu depolamalarla ilgili çok böyle bilgiden uzak yorumlar yapıldığını hatırlayın. Bunların hiçbirisine gerek duyulmayacak bir şekilde bu sene hazırız. Cumhurbaşkanımız da açıkladı, biz de bunu defaatle ifade ettik, Toprak Mahsulleri Ofisi ürününü aldığı andan itibaren 21’inci günden başlayarak ürünlerin bedellerini ödemeye başlayacak. Nakit akışı ile ilgili bu zamanlamalar öne ya da ileriye gidebilir ama netice itibariyle ortalamada 21 günlük bir sürede ödemeyi gerçekleştireceğiz. İnşallah yeni hasat dönemi hayırlı uğurlu olur” diye konuştu.
Türkiye’nin içinde olmadığı komşu olmamızdan kaynaklı bulunduğumuz bölgedeki savaşların ve çatışmaların etkisinin Türkiye’yi de etkilendiğini dile getiren Yumaklı, “En önemli başlıklardan birisi de enerji, mazot ve gübre diyelim her ikisi için tarımda. Bu bölgenin önemli, ticaret bölgesi olması vesilesiyle bizleri etkiledi. Maliyetlerde artış oldu. Üreticilerimiz bunlardan bir bölümüne yakalandı, bir bölümü o fiyat artışlarıyla beraber üretimini yapmak durumunda kaldı. Dolayısıyla bizim savaş sebebiyle, çatışmalar sebebiyle, konjonktürel sebeplerle üreticilerimizin mazot ve gübre maliyetlerinde oluşan artışları hesaplayarak 2026 yılı için dekar başına, dönüm başına 310 lira olarak belirlenmiş birim destek maliyetini, fiyatını güncelleyeceğiz. Dünden bugüne. “Bu oran ne olacak?”, “Ne zaman açıklanacak, ödenecek?” vesaire. Bütün bunları bizim hesaplayabilmemiz için üretim faaliyetlerinin sona ermesi lazım, yani hasat faaliyetlerinin sona ermesi lazım. Hasat dönemlerinin tamamlanması lazım. Dolayısıyla biz üretim sezonunun sonunda savaşın getirmiş olduğu üretim maliyetleri ile ilgili, girdi maliyetleri ile ilgili artışı, fahiş artışı hesaplayarak 2026 yılı için belirlenmiş olan 310 liralık dekar başına birim destek fiyatına eklemiş olacağız.” dedi.
