Sanayide, tarımda ve konutta bilinçsiz su tüketimi, beraberinde yağış miktarının gün geçtikçe azalması kuraklık alarmının verilmesine neden oluyor. Çağın sinsi afeti kuraklık ve su sorununun farkında olan ve bu yönde araştırmalarına hız veren BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Egemen Aras, iklim değişikliği ve kuraklık sorununa karşı yer altı barajı kurulması önerisinde bulundu. İklim değişikliğinin dünya genelinde su kaynaklarının dağılımını ve miktarını etkileyen önemli faktör olduğunu kaydeden Prof. Dr. Egemen Aras, “Sıcaklık değişiklikleri, yağış düzenlerindeki değişimler ve kuraklık, su kaynaklarının azalmasına ve su stresinin artmasına neden oluyor. Bu durum, su yönetimi stratejilerini gözden geçirmeyi ve daha sürdürülebilir çözümler aramayı zorunlu kılıyor. Yer altı barajları, bu zorluklarla baş etmek ve su güvenliğini artırmak için önemli bir çözüm haline gelmiştir” dedi.
“Sürdürülebilir su kaynağı sağlayacak”
Bu barajların, yer altında su depolama kapasitesi oluşturarak sürdürülebilir su kaynakları sağlayacağını anlatan Prof. Dr. Aras, “İklim değişikliği ve kuraklık dönemlerinde yer altı barajları, istikrarlı bir su kaynağı sunma potansiyeline sahiptir. Yer altı barajları, yağış mevsiminde fazla suyu depolayarak, kurak dönemlerde bu suyu serbest bırakma esnekliğine sahiptir. Bu, iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlama açısından önemlidir” diye konuştu.
“Buharlaşmayı minimumda tutar”
Yer altı barajlarının su buharlaşmasını azaltarak su kaybını minimumda tuttuğunu ve yer altı su tabakasını besleyerek ekosistemlere de fayda sağladığını anlatan Prof. Dr. Egemen Aras, “Ancak, yer altı barajlarının etkili bir şekilde çalışabilmesi için bilinçli bir su yönetimi ve sürdürülebilir kullanım önemlidir. Barajların yer seçimi, suyun kalitesinin korunması, yerel ekosistemlere olan etkilerin değerlendirilmesi gibi faktörler, yer altı barajlarının başarılı olmasını sağlayan unsurlardır” ifadelerini kullandı.
Bursa’da yapılabilecek 6 yer altı barajı
Bursa’da yapılabilecek yer altı barajlarının konumlarına ve kullanma amaçlarına dair bilgi veren Prof. Dr. Aras, “Bursa’nın içinde bulunduğu su havzasında, etkili faktörlerin oluşturduğu ihtiyaç ve kısıtlamaları karşılayan, yapımı uygun olabilecek toplamda 6 adet yer altı barajı noktası tespit ettik. Muhtemel rezervuar hacimlerinin de hesaplandığı bu barajların, Akçasusurluk, Ekmekçi, Sansarak, Gündüzlü ve Kozluca’ya sulama amaçlı, Madenköy’e ise içme suyu yapılması uygun olabilir” dedi.
“Kırsal yerleşim yerlerine bu barajlar yapılmalı”
Prof. Dr. Aras, tespit edilen bu 6 adet yer altı barajı ve rezervuar hacimlerinin değerlendirildiğinde, yer üstü barajlarına kıyasla rezervuarda depolanan su miktarının daha düşük olduğunu kaydetti. Aras, “Fakat büyük yerleşim yerlerine nazaran nüfusu ve dolayısı ile su talebi daha az olan kırsal yerleşim yerleri için içme veya sulama suyu ihtiyacının temini hususunda yer altı barajlarının alternatif veya tamamlayıcı bir çözüm olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bursa’da özellikle tarım arazilerinin sulaması ve küçük yerleşim yerlerinin su ihtiyacının karşılanması için, kuraklıkla gelen olumsuz etkilerin en aza indirilmesi noktasında yer altı barajlarının hızlı bir şekilde yapılması gerekmektedir” diye konuştu.
