Ülke genelinde geçtiğimiz aylarda hava sıcaklıklarındaki ani düşüşün yol açtığı zirai don birçok üründe ciddi kayıplara yol açtı. Şubat ve Nisan aylarında hava sıcaklıklarının eksi 20 derecelere kadar düşmesiyle 65 ildeki tarımsal üretimde büyük zarar meydana geldi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Adana’da zirai dondan zarar gören narenciye bahçelerini inceledi. Çiftçilerden bilgi alan Bayraktar, daha sonra gazetecilere açıklamalarda bulundu.
“Eksi 20 derecede hiçbir ürünü koruma şansınız yok””
Son 30 yılın en büyük afetinin yaşandığına dikkat çeken Şemsi Bayraktar, “Ülkemizde yaşadığımız iklim değişikliği tarım sektörünü olumsuz etkilemeye devam ediyor. 2024 yılında don, dolu, aşırı yağışlar, hortum ve bazı bölgelerimizde kuraklık gördük. Bunlar tarım sektörünü çok ciddi etkiledi. 2025 yılında afetlerin bitmesini beklerken afetler şiddetini arttırarak devam etmeye başladı. Buraya gelinceye kadar 43 vilayeti bahçe bahçe gezdim. Ürünlerimizin yüzde 100 oranında zarar gördüğünü gördüm. Yaşadığımız don felaketi son 30 yılda görmediğimiz bir felaketti. Bazı bölgelerde eksi 20 dereceleri gördük. Hangi tedbiri alırsanız alın eksi 20 derece için hiçbir ürünü koruma şansınız yok. 65 ilimiz don felaketinden olumsuz etkilendi” ifadelerini kullandı.
“200-300 metrede yer altı suyu bulamayan çiftçiler var”
İklim değişikliğinin etkileriyle kuraklığında ciddi bir tehdit olarak karşımıza çıktığına vurgu yapan Bayraktar, “Bizi bekleyen çok ciddi bir tehdit de kuraklık tehdidi. Çiftçilerimiz cazibe suyu bulamayınca yer altı sularına müracaat etmeye başladılar. 200-300 metreye inmesine rağmen su bulamayan üreticilerimiz var. Bu kuraklıkla alakalı gerekli tedbirleri almamız lazım” diye konuştu.
“Çiftçilerimizi basınçlı sulama sistemlerine geçirmemiz gerekiyor”
TZOB Genel Başkanı Bayraktar, çiftçilerin basınçlı sulama sistemlerine geçmesi gerektiğini anlatarak, “Suyu kullanan kesim tarım kesimi ve çiftçilerimizi cazibe suya kavuşturmamız lazım. Bütün çiftçilerimizi basınçlı sulama sistemlerine geçirmemiz gerekiyor. En fazla su kullanan tarım kesimi olduğu için tasarruf tedbirlerini de burada almamız gerekiyor” dedi.
“Bu, tarihimizin en büyük afeti”
2025 yılında yaşanan don felaketinin tarım sektöründe ‘deprem’ oluşturduğuna vurgu yapan Bayraktar, “Bu, tarihimizin en büyük afeti. 6 Şubat depremi yaşadık. Bu afette 6 Şubat depremi gibi tarımda deprem oluşturdu. Çiftçilerimizin desteklenmesi gerektiğini ifade ettik. Çiftçilerimiz özellikle üretime devam etmek istiyor ama moral ve motivasyona ihtiyacı var. Çiftçimizin özellikle bu süreçte sektörde kalabilmeleri ve bahçelerine bakabilmeleri için maddi desteğe ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
“Tarımda nüfusumuz yaşlanıyor”
Sektörün göç verdiğine ve yaşlandığına dikkat çeken Bayraktar, şunları söyledi:
“Çiftçilerin gerçekten moral ve motivasyona ihtiyacı var. Çünkü çocuğunu kapan şehre gidiyor. Eğer bu süreçte biz üreticilerimize yeterli desteği veremezsek göçler artar. Nakit desteğine ihtiyaç var. Bununla alakalı çalışma başlatıldı. Zarar gören üreticilerimiz bankalara ve tarım kredi kooperatiflerine borçlu. Bu bahçelerden para kazanamayan üreticinin borçları ödeme şansı yok. Hasarın büyüklüğünü dikkate alarak borçları sıfır faizle yapılandırması lazım. Tarımda 18-32 yaş arasındaki gençlerimizin oranı yüzde 5’e düştü. Bugün Suriyeliler, Afganlar ile idare ediyoruz ama onlar da ülkelerine dönmeye başladı. Bu ülkeyi kiminle besleyeceğiz? Tarımda nüfusumuz yaşlanıyor. Ortalama 59 oldu. 2025 yılında bu rakam 60 olacak. Kadın çiftçilerimiz bize destek oluyor ama gençlerimizi tarımda tutmamız lazım. Çiftçimizi desteklemezsek Türkiye’yi doyuramayız.”
