Deprem Öncesi Alınması Gereken Tedbirler
Deprem olmadan önce yapılacak hazırlıklar, sarsıntı anında panik yaşanmasının önüne geçebilir. Bu noktada kişisel hazırlıklar kadar, aile bireylerinin bilinçlendirilmesi de büyük önem taşır.
1. Deprem Çantası Hazırlayın
Deprem anında ve sonrasında ihtiyaç duyulabilecek temel malzemeleri içeren bir deprem çantası, her evde hazır bulundurulmalıdır. Bu çantada şunlar yer almalı:
Su ve hazır gıdalar (konserve, bisküvi vb.)
İlk yardım malzemeleri
El feneri, yedek pil
Powerbank veya şarj kablosu
Önemli belgelerin fotokopileri
Nakit para
Yedek kıyafet ve hijyen ürünleri
2. Evinizi Depreme Karşı Güçlendirin
Evinizdeki mobilyaları duvara sabitleyin. Raflar, kitaplıklar ve dolaplar devrilmeyecek şekilde yerleştirilmeli. Ayrıca, gaz ve su vanalarının yerlerini öğrenin; acil durumda kolayca kapatabileceğiniz şekilde düzenleme yapın.
3. Toplanma Alanlarını Öğrenin
AFAD tarafından belirlenen acil toplanma alanları, deprem sonrası ilk buluşma noktalarıdır. Bu alanların yerlerini önceden öğrenin ve ailenizle paylaşın.
Deprem Anında Yapılması Gerekenler
Sarsıntı başladığında paniğe kapılmamak ve doğru adımlar atmak, hem sizin hem de çevrenizdekilerin güvenliğini sağlayabilir. İşte deprem sırasında yapılması gerekenler:
1. Çök-Kapan-Tutun
Deprem sırasında en güvenli davranış modeli çök-kapan-tutun yöntemidir. Sağlam bir nesnenin (masa, kanepe, iç duvar gibi) altına veya yanına çömelin, başınızı ve ensenizi ellerinizle koruyun, düşmemek için sabit bir yere tutunun.
2. Merdiven ve Asansör Kullanmayın
Deprem sırasında ya da hemen sonrasında asansöre binmek tehlikelidir. Merdivenler de çökebilir ya da panikle kalabalık oluşabilir. Binadan çıkmaya çalışmak yerine güvenli bir noktada beklemek daha doğru olacaktır.
3. Cam ve Pencerelerden Uzak Durun
Camların kırılması ciddi yaralanmalara yol açabilir. Pencere kenarlarından, avizelerden ve raf altlarından uzak durmak gerekir.
4. Araçta İseniz Güvenli Yerde Durun
Deprem anında araç kullanıyorsanız, güvenli bir yerde durup kontağı kapatın. Viyadük, köprü, tünel altı gibi riskli bölgelerden uzaklaşın.
Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
Sarsıntı sona erdiğinde, artçı depremlere karşı dikkatli olmak gerekir. Yapılacak ilk işler, güvenli bir çıkış ve yardım çağrısı ile ilgili olmalıdır.
1. Bulunduğunuz Yeri Sakin Terk Edin
Deprem sonrası panik halinde bina çıkışları tıkanabilir. Eğer bina güvenli görünüyorsa, en yakın çıkışı kullanarak binayı dikkatlice terk edin. Hasarlı alanlardan uzak durun.
2. Gaz ve Elektrik Tesisatını Kontrol Edin
Gaz kokusu alıyorsanız hemen gaz vanasını kapatın ve binayı terk edin. Elektrik tesisatına zarar gelmişse fişleri çekmeden veya sigortaları kapatmadan hiçbir şeye dokunmayın.
3. Telefon Hatlarını Gereksiz Kullanmayın
Acil durumlarda iletişim sağlamak için telefon hatlarını sadece gerektiğinde kullanın. SMS veya internet tabanlı mesajlaşma uygulamalarıyla iletişim kurmak daha etkili olur.
4. AFAD ve Resmi Kurumların Açıklamalarını Takip Edin
Deprem sonrası bilgi kirliliği oluşabilir. Resmi kurumların (AFAD, Valilik, Belediye) yapacağı bilgilendirmeleri takip ederek yönlendirmelere göre hareket edin.
Çocuklar ve Yaşlılar İçin Ekstra Önlem Alın
Evde çocuklar ya da yaşlı bireyler varsa, onları deprem öncesi ve sonrasında nasıl davranmaları gerektiği konusunda bilinçlendirin. Ayrıca, onların ihtiyaçlarını içeren özel bir çanta da hazırlanmalı (ilaçlar, çocuk bezi, özel beslenme ürünleri gibi).
Depremde Doğru Bilgi Hayat Kurtarır
“Deprem anında neler yapılmalı?” sorusunun cevabı, sadece afetten değil, sonrasında yaşanabilecek ikincil tehlikelerden de korunmak için önemlidir. Bilinçli hareket etmek ve resmi kaynakları takip etmek, can güvenliğini doğrudan etkiler.
Depreme Hazırlıklı Olmak Zorundayız
Depremi önleyemeyiz ama alacağımız önlemlerle etkilerini azaltabiliriz. Hem kendinizin hem de sevdiklerinizin güvenliği için deprem öncesi hazırlık yapmalı, deprem anında doğru hareket etmeli ve deprem sonrasında bilinçli davranmalısınız.
