Halk ozanı şair Gülnuri Yedek’in “Turnalar” adlı eseri, okurlarını duygu yüklü bir yolculuğa çıkaran, yaşamın çeşitli dönemlerinden ve insanın en derin özlemlerinden beslenen bir hatıra şiir kitabıdır. 2024 yılı Ekim ayında Emin Yayınları tarafından yayımlanan bu eser, yüz seksen sayfa uzunluğunda ve yaklaşık yüz şiirden oluşmaktadır. Kitap, adını, gurbetteki ayrılığı ve hasreti betimleyen “Turnalar” adlı şiirinden almıştır. Hasret, kitabın temalarından biridir ve şiirler sekiz ana bölümde incelenir: “Zamana Hasret, Mekâna Hasret, Sılaya Hasret, Duaya Hasret, Efrada Hasret, Askerde Hasret, Ozanca Hasret, Yollara Hasret”. Bu bölümler, şairin içsel yolculuğunu, memleketine ve sevdiklerine duyduğu özlemi derinlemesine ifade eder.
Şiirlerde en çok dikkat çeken duygu, hasret ve onun yansıması olarak ortaya çıkan özlemlerdir. Şair, yaşadığı ayrılıkları, kayıpları ve özlemleri samimi bir dille dile getirirken, aynı zamanda ölüm gibi çaresiz gerçeklerin de hasreti körükleyen bir etken olduğunu vurgular. Gülnuri Yedek, şiirlerinde sıkça yokluk, yalnızlık, anne sevgisi ve yetimlik gibi temaları işler. Şair, ana yoksunluğunu şiirlerinde derin bir şekilde dile getirir; sanki her şiir, bir dua gibi yazılmıştır.
Kitap, şairin yakın çevresi, ailesi ve geçmişiyle ilgili çok sayıda ayrıntıyı da barındırır. Yavuz Selim Yedek, şairin en küçük oğlu olup aynı zamanda kitabın editörüdür. Kitapta, şairin ailesine ait fotoğraflar ve şairin çocukları, kardeşleri, eşleri ile olan ilişkilerinden izler de bulunmaktadır. Bu eserin hatıra değeri yüksektir, çünkü şairin yaşamına dair pek çok özel anıyı, anısını ve duyguyu ortaya koyar.
Şiirlerin başlıca kaynaklarından biri, Artvin’in zengin kültürü ve yöresel yaşam tarzıdır. Kitapta, şairin doğduğu yer olan Artvin, Ardanuç ve Anaçlı Köyü gibi bölgelerden çeşitli yerel kelimelere ve geleneklere yer verilir. Ayrıca, şairin halk edebiyatına olan ilgisi ve hece ölçüsüyle yazılmış şiirleri, geleneksel halk müziği ve halk şairliği öğelerini içinde barındırır. Şair, şiirlerinde 11’li, 8’li ve 7’li hece ölçülerini kullanarak Türk halk edebiyatı geleneğinden beslenir.
Özellikle yolculuk ve ayrılık temaları, şairin şiirlerinde sıkça rastlanan duygulardır. “Turnalar” ismi de bu temaya atıfta bulunur. Turna kuşları, gurbetteki insanların yalnızlık ve ayrılık duygularını simgeleyen bir metafor olarak kullanılır. Şairin şiirlerinde, Artvin’in doğal güzellikleri ve İstanbul gibi şehirler de önemli bir yer tutar. Bu yerler, şairin yaşamına dair izler bırakır ve onun geçmişine, kökenlerine duyduğu özlemi ifade eder.
Kitapta yer alan şiir örneklerinden bazıları, şairin zengin iç dünyasını ve kültürel kimliğini gözler önüne serer:
“Garip Nuri al sazını / Bekle gelecek yazını / Bıraktım Büyük kuzumu / Gözüm yaşı durmaz akar.”
“Garip Nuri yapma çok âhuzârı / Neylersin dünyada zerrece varı / Koyun kuzu inmiş kovanda arı / Yol bulamam öyle gidem köyüme.”
“Garip Nuri gel sen Mevlâ’nı tanı / Hoşça kayırdıysan anan babanı / Günün sona erdi, yükle kervanı / Yalvarırım Mevlâ’m yolum dar etme.”
Bu şiirlerden, şairin özlem, hüzün ve özgünlük duygularını nasıl güçlü bir şekilde aktardığını görebiliyoruz. Kitap, şairin gözyaşları, özlemleri ve dualar ile örülmüş, derin bir yaşanmışlık hissiyatı taşır. Şairin, yaşamın zorluklarıyla mücadele ederken karşılaştığı engelleri ve duygusal yolculukları, şiirlerinde anlamlı bir şekilde yansıtır.
Bu eser, sadece bir şiir kitabı değil, aynı zamanda şairin hayatını, ailesini ve Artvin’in kültürünü tanımamıza olanak tanıyan derin bir belgesel özelliği taşır. Hasret, özlem, savaş ve yaşam gibi evrensel temalar, Gülnuri Yedek’in şiirlerinde bir araya gelir ve bu güçlü tema ağı, her okurda derin izler bırakır.
