Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, teşkilatın gözlemci üyeleri olarak zirvede yer aldı.
“Azerbaycan, TDT’nin güçlenmesi yönündeki çabalarını sürdürecektir”
Zirvede konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türk Devletleri Teşkilatı’nın temelini oluşturan Nahçıvan Anlaşması’nın 15’inci yıl dönümü olduğunu belirterek, “Teşkilatımız bu dönem boyunca başarıyla gelişmiştir. Temmuzda Şuşa kentinde düzenlenen Devlet Başkanları Gayri Resmi Zirvesi’nde imzalanan Karabağ Deklarasyonu iş birliğimizin gelişmesine katkı sağlıyor. Azerbaycan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın güçlenmesi yönündeki çabalarını sürdürecektir. Türk Devletleri Teşkilatı’nın mevcut bütçesi hedeflerimizi gerçekleştirmemiz için yeterli değil. Azerbaycan’ın Türk Devletleri Teşkilatı’nın sekretaryasına 2 milyon ve Aksakallar Konseyi’ne ise 100 bin dolar desteği teşkilatın potansiyelinin artmasında katkı sağlayacaktır” dedi.
“Azerbaycan, Orta Asya ile Türkiye’yi birbirine bağlayan koridorun taşıma kapasitesinin yükseltilmesi için yatırımlarını artırıyor”
Aliyev, “Dünyada artan tehditler dikkate alındığında savunma, güvenlik ve savunma sanayi alanlarındaki iş birliğimiz büyük önem taşıyor. Son dönemde kolluk kuvvetlerimiz ile güvenlik teşkilatlarımız arasındaki iş birliği genişledi. Ülkelerimizin silahlı kuvvetleri arasında askeri tatbikatlar düzenleniyor. Askeri eğitim merkezlerimizde kardeş ülkelerin askerlerinin eğitim alması kardeşliğimizin başka bir örneğidir” diye konuştu. Son dönemde Azerbaycan topraklarında Doğu-Batı ulaşım koridoru üzerinden ulaşımın daha da arttığını vurgulayan Aliyev, “Azerbaycan, Orta Asya ülkeleri ile Türkiye’yi Azerbaycan üzerinden birbirine bağlayan bu koridorun taşıma kapasitesinin yükseltilmesi için yatırımlarını artırıyor” dedi. Aliyev, “2023 yılının aynı dönemiyle karşılaştırıldığında 2024 yılı ocak-eylül döneminde, üye ve gözlemci ülkelerle yapılan transit taşımaların hacmi yaklaşık yüzde 15 oranında arttı. Şu anda Orta Koridor’un dijitalleşmesi ve ticaretin kolaylaştırılması yönünde birçok proje hayata geçiriliyor. Bu projeler lojistik verimliliği artıracak ve maliyetleri düşürecek” şeklinde konuştu.
“Ermenistan, 30 yıllık işgal döneminde 9 şehrimizi ve bu topraklardaki yüzlerce köyümüzü tamamen yok etti”
Aliyev, “Geçtiğimiz yılın eylül ayında Azerbaycan egemenliğine tamamen kavuştu. Ermenistan, 30 yıllık işgal döneminde 9 şehrimizi ve bu topraklardaki yüzlerce köyümüzü tamamen yok etti. Kurtarılan bölgelerde geniş çaplı yeniden inşa ve rehabilitasyon projeleri hayata geçirilirken, büyük dönüş programı kapsamında yerinden edilmiş kişiler de geri dönüyor. Bu vesileyle Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Macaristan’ın devlet ve hükümet başkanlarına işgalden kurtarılmış bölgelerde inşa edilecek okullar için bir kez daha teşekkür etmek istiyorum” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan’ın yakın gelecekte COP29 iklim konferansına ev sahipliği yapacağını hatırlatan Aliyev, “Geçtiğimiz yılın aralık ayında 200’e yakın ülkenin oy birliğiyle Azerbaycan’ın adaylığını desteklediğini, bunun da uluslararası dünyanın ülkemize duyduğu büyük saygı ve desteğin bir tezahürüdür. Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerin COP29 konferansı çalışmalarına aktif olarak katılacaklarına eminim” dedi.
