Üroloji Uzmanı Dr. Yusuf Gençten, böbrek sağlığı ve böbrek yetmezliği hakkında kamuoyunu bilinçlendirmek ve tüm dünyada farkındalık oluşturmak amacıyla her yıl mart ayının ikinci perşembe gününün Dünya Böbrek Günü olarak kabul edildiğine değinerek böbrek hastalıklarıyla ilgili önemli bilgiler verdi. Ülkemizde her 7 kişiden birinin böbreğinde sorun olduğunu aktaran Dr. Gençten dünyada 850 milyonun üzerinde böbrek hastası olduğunu, dolayısıyla böbrek hastalıklarının kişi ve toplum sağlığı için ciddi risk ve yük oluşturduğunu söyledi.
Böbreklerin asıl görevinin kandaki toksinler ile fazla suyu uzaklaştırmak ve mineral dengesini sağlamak olduğunun altını çizen Dr. Gençten “Böbreklerimizin ayrıca kan basıncının kontrolünde, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde ve kemik sağlığında önemli rolü vardır. Kronik böbrek hastalığı (KBH), yıllar boyunca böbrek fonksiyonlarında ilerleyici bir kayıp olarak tanımlanır. Kronik böbrek hastalığı tüm vücudu etkiler ve kişinin kendisini sürekli halsiz, kırgın, yorgun hissetmesine neden olur. Tedavi edilmeyen böbrek yetmezliği yaşamı tehdit edebilir” dedi.
“Tedavide son aşama diyaliz ve böbrek nakli”
Böbrek hastalıklarının ya da ilerlemesinin önlenebileceğini ve “son dönem böbrek yetmezliği” haline dönüşmesinin önüne geçilebileceğini vurgulayan Dr. Gençten, aksi takdirde son dönem böbrek yetmezliğinde uygulanabilecek tedavi yönteminin diyaliz veya böbrek nakli olduğunu dile getirdi. Uzun süreli diyaliz işlemlerinin hastaları fiziksel ve psikososyal açıdan olumsuz etkilediğini, diğer taraftan böbrek nakli konusunda yeterli toplumsal desteğin sağlanamaması nedeniyle durumun oldukça ciddi olduğunu sözlerine ekledi. Bu nedenle böbreklerin korunmasına yönelik alınacak olan bireysel önlemlerin çok kıymetli olduğuna işaret eden Dr. Gençten “Sağlıklı beslenin, kilo almayın. Tansiyon ve şekerinizi kontrol altında tutun. Hareketli ve aktif olun, spor yapmaya çalışın. Yeterli su için, sigara içmeyin. Bilinçsiz ilaç ve bitkisel ürün kullanmayın. Böbreklerinizi kontrol ettirin” dedi.
“Herkes İçin Böbrek Sağlığı”
Kronik böbrek hastalığı teşhisi ve tedavisinin, özellikle böbrek hastalığının ileri aşamalarında, hasta ve yakınlarının günlük hayatlarında ve sosyal ilişkilerini etkileyebilecek çok sayıda soruna yol açabildiğini ifade eden Dr. Gençten, son yıllardaki gelişmelerle gerek hastalıkları önlemeye gerekse komplikasyonları azaltmaya yönelik çalışmalar sayesinde kronik böbrek hastalığı ile yaşayan insanların yaşam kalitesinde artış sağlandığını anlattı. Dünya Böbrek gününün bu yılki sloganının “Herkes İçin Böbrek Sağlığı” olduğunu belirten Dr. Gençten, bu yeni tedavilerin her ülkede ve her ortamda tüm hastalar için evrensel olarak erişilebilir olmasının önemine değindi.
Bu hedef doğrultusunda böbrekleri, kalpleri ve hayatları kurtarmak için çok yönlü bir stratejiye ihtiyaç olduğunu; ülkelerin böbrek sağlığına yönelik bütüncül politikalar düzenlemesi gerektiğini sözlerine ekledi.
“Bu altın kuralları uygulayın”
Dr. Gençten kronik böbrek hastalığını önlemeye yönelik kuralları şöyle sıraladı: “Formda kalın, aktif olun. Bu, kan basıncını dengeler ve kronik böbrek hastalığı riskini azaltır. Sağlıklı beslenin. İdeal vücut ağırlığında kalmak, diyabet, kalp hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı riskini azaltır. Kan şekerinizi kontrol edin. Diyabetli kişilerin yaklaşık yarısında böbrek hasarı gelişir; ancak diyabet iyi kontrol edilirse bu hasar sınırlandırılabilir. Tansiyonunuzu kontrol edin. Yüksek kan basıncı böbreklere zarar verebilir.”
Yeterli sıvı tüketmenin önemine bir kez daha dikkat çeken Dr. Gençten kalp ve böbrek sağlığını korumak için günlük 1,5-2 lt sıvı tüketmek gerektiğini söyledi. Sigaranın, böbreklere giden kan akımını azaltarak böbreklerin normal çalışma yeteneğini zayıflattığını dile getirdi. Sık sık ağrı kesici, antienflamatuar ilaç kullanımının böbreklere zarar verdiğine yönelik uyarıda bulunan Dr. Gençten “Ağrı kesici ilaçlardan uzak durun. Böbrek fonksiyonlarınızı kontrol ettirin. Özellikle diyabet, hipertansiyon, obezite veya ailede böbrek hastalığı öyküsü olan bireyler düzenli olarak böbrek fonksiyonlarını kontrol ettirmelidir” diye konuştu.
