TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere toplandı. Toplantının açılışında konuşan Komisyon Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Cünetyt Yüksel, “Bugünkü toplantımızda ele alacağımız kanun teklifinin de 2025 yılında yayımlanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi temel vizyonu dikkate alınarak hazırlandığına inanıyorum. Toplamda 12 farklı kanunda değişiklik ve düzenleme içeren teklif, yürürlük, yürütme ve 1 geçici madde dâhil olmak üzere toplam 30 maddeden oluşmaktadır. Teklifle yapılan düzenlemelerin özel hukuk ve ceza hukuku alanında yargılama faaliyetlerinin etkinliğinin ve hızının artırılmasına dair düzenlemeler, idari yargı alanında tek hâkimle görülecek işler, istinaf ve temyiz hükümlerine ilişkin düzenlemeler, Anayasa Mahkemesinin değişik tarihlerde vermiş olduğu iptal kararları sonrasında oluşan hukuki boşluğu gideren ve ihtiyaç duyulan bazı düzenlemeler olmak üzere üç temel başlık altında toplandığı görülmektedir. Burada teklifle vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama faaliyetinin daha da hızlı, kolay ve usul ekonomisine uygun şekilde yürütülmesi, hak arama hürriyetinin korunması ve makul sürede yargılanma ilkelerinden yola çıkarak yargılama sürelerini kısaltan ve günümüzdeki teknolojik gelişmelere uyumlu, daha etkin ve dijital dönüşüme ayak uyduran bir adalet mekanizmasını inşa etmek için çeşitli konularda düzenlemeler öngörüldüğü görülmektedir” dedi.
“Kaynaklarının daha verimli kullanılması ve alacaklının da alacağını daha hızlı bir şekilde tahsil edebilmesi sağlanmış olacaktır”
Teklifin ilk imza sahibi Nureddin Alan ise, “Teklifle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davalarda, tazminat miktarına uygulanacak faizin başlangıç tarihlerine ve ifa amacıyla yapılan ödemelerin mahsup edilmesi yöntemine ilişkin birtakım düzenlemeler yapılmaktadır. Madde metninde yapılan söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiillerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağını, değişiklik öncesi meydana gelen haksız fiillerden doğan uyuşmazlıklar hakkında ise değişiklik öncesi hükümlerin uygulanmaya devam edeceğini ifade etmek isterim. Adli yargı mercilerince idare aleyhine hükmedilen para, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesine ilişkin ilamlı icra takibi öncesinde idareye başvuru zorunluluğu getiren yeni bir düzenleme ihdas edilmek suretiyle idareye ifa imkânı tanınması, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve alacaklının da alacağını daha hızlı bir şekilde tahsil edebilmesi sağlanmış olacaktır” ifadelerini kullandı.
“Gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilip, yargılama sürelerinin kısaltılması amaçlanmaktadır”
Getirilen düzenlemenin maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacağını ve bu açık artırmalar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunacağını belirten Alan, “Noterlik evrak ve defterlerinin adli mercilerce talep edilmesi halinde herhangi bir yargı mercii aracı kılınmaksızın doğrudan noter tarafından ilgili yargı merciine gönderilebilmesine imkân tanıyan düzenleme yapılmaktadır. Getirmek istediğimiz düzenlemeyle noterlik evrak ve defterlerinin gizliliği korunarak, bunların mahkeme, sulh ceza hâkimliği, cumhuriyet başsavcılığı ve soruşturmaya yetkili mercilere gönderilmesine ilişkin mevcut uygulamanın kolaylaştırılması sağlanmaktadır. Ayrıca bu madde uyarınca yapılan işlemler için ilgili notere posta masrafı ve yol masrafı ödemesi yapılabileceği de hüküm altına alınmaktadır. Hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hakim ve cumhuriyet savcılarının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından disiplin incelemesine muhatap olabileceğine dair ilgili kanunda düzenleme yapılmaktadır. Böylelikle gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilip, yargılama sürelerinin kısaltılması amaçlanmaktadır” dedi.
“Birleştirme kararına karşı müstakilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecektir”
Teklifle Anayasa Mahkemesinin yakın geçmişte verdiği bazı iptal kararları sonrasında oluşan hukuki boşluğu doldurmak amacıyla bu alanlarda birtakım önemli düzenlemeler yaptıklarını vurgulayan Alan, “Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurullarının başkan ve üyeliklerine atanma ve görev sürelerine ilişkin birtakım düzenlemeler getirilmektedir. Yapılan düzenlemeyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesini de karşılayacak bir biçimde, faiz ödenmesi gereken hallerde miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödemenin yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yapılacağı teklif metninde yer almaktadır. Düzenlemeyle alacaklı ve borçlunun menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulması amaçlanmaktadır. Teklifle getirilmek istenen düzenlemeyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesini de karşılayacak bir biçimde ikinci davanın açıldığı mahkemece verilen birleştirme kararının ancak kesinleşmesiyle birlikte ilk davanın açıldığı mahkemeyi bağlayacağı hüküm altına alınmaktadır. Bir başka ifadeyle bu konuda verilen kararlara karşı esas hükümle birlikte istinaf kanun yoluna başvurulma zorunluluğu olmaksızın birleştirme kararına karşı müstakilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecektir” diye konuştu.
